Afspraken maken in de klas

Samen met leerlingen werken aan duidelijke en gedragen klasafspraken

Samen afspraken maken met leerlingen is de basis voor een positief groepsklimaat en een veilig leerklimaat. Door samen afspraken te maken over gedrag, samenwerking en omgangsvormen, ontstaat er duidelijkheid én eigenaarschap in de klas.

In plaats van regels op te leggen, werk je aan afspraken die door de groep gedragen worden. Dat zorgt voor meer betrokkenheid, minder onrust en een veilige leeromgeving waarin leerlingen zich prettig voelen.

Deze aanpak is geschikt voor het basisonderwijs (groep 1 t/m 8 / lager onderwijs) en het voortgezet onderwijs (middelbare school / secundair onderwijs).

Samen afspraken maken in de klas?
Maak eerst gebruik van de gratis werkvorm: Iedereen hoort erbij.

Terug naar overzicht

→ Bekijk alle voorbeelden en uitleg over Groepsregels in de klas

Direct aan de slag met afspraken in de klas

Combineer materialen en werkvormen voor het beste resultaat in de klas.

Waarom samen afspraken maken werkt

Wanneer leerlingen actief betrokken zijn bij het maken van afspraken:

• voelen zij zich serieus genomen
• ontstaat meer eigenaarschap
• houden leerlingen zich beter aan afspraken
• groeit onderling respect
• ontstaat een positieve en veilige groepssfeer

Afspraken worden zo geen regels van de leerkracht, maar afspraken van de groep.
Samen afspraken maken met leerlingen zorgt voor meer betrokkenheid en eigenaarschap in de klas.

Gratis lesmateriaal: direct aan de slag

Wil je eenvoudig starten met groepsafspraken? Gebruik de gratis PowerPoint en ga direct met je klas in gesprek.

Met deze PowerPoint bespreek je gewenst gedrag aan de hand van herkenbare zinnen zoals:

• We like you… als je respectvol bent
• We like you… als je goed kunt luisteren
• We like you… als je anderen helpt
• We like you… als je goed samenwerkt

Download gratis de PowerPoint ‘Like onze afspraken’ en gebruik deze werkvorm direct in jouw klas

Direct aan de slag met groepsafspraken

Wil je een stap verder gaan? Combineer de PowerPoint met een praktische werkvorm en maak samen met je leerlingen duidelijke afspraken.

• Klassikaal starten met de PowerPoint
• Leerlingen laten meedenken met een werkblad
• Afspraken zichtbaar maken op een poster

Zo werk je stap voor stap aan een positieve en veilige groepscultuur.

Zo pak je het aan in de klas (10–15 minuten)

Maak afspraken concreet en zichtbaar met deze eenvoudige aanpak:

1. Start met een klassikaal gesprek
Wat vinden jullie belangrijk in onze klas?

2. Bespreek gewenst gedrag
Gebruik de PowerPoint en bespreek samen voorbeelden.

3. Laat leerlingen meedenken
Laat leerlingen in groepjes afspraken formuleren.

4. Leg afspraken vast
Schrijf de belangrijkste afspraken samen op.

5. Maak het zichtbaar
Plak de afspraken op een A4 en bevestig deze op de poster.
Laat leerlingen hun naam of handtekening toevoegen rondom de afspraken.

Zo ontstaat eigenaarschap én betrokkenheid in de groep.

Van afspraken naar zichtbaar gedrag in de klas

Afspraken werken pas echt wanneer ze zichtbaar blijven in de klas.

Door afspraken op te hangen:

• worden leerlingen dagelijks herinnerd
• blijft het onderwerp bespreekbaar
• ontstaat duidelijkheid en rust
• groeit de gezamenlijke verantwoordelijkheid

Werkvormen en materialen voor groepsafspraken

Wil je dit direct goed aanpakken? Kies een aanpak die past bij jouw klas:

Poster + PowerPoint (klassikale aanpak)

Ideaal om samen afspraken te bespreken en zichtbaar te maken in de klas.

Werkvorm + werkblad (actieve verwerking)

Laat leerlingen eerst zelf nadenken en in groepjes afspraken formuleren.

Werk je in meerdere stappen? Combineer beide varianten voor een complete aanpak.

Wanneer gebruik je deze werkvorm?

Deze aanpak is geschikt voor:

• de start van het schooljaar (gouden weken)
• een nieuwe groep
• na een vakantie
• wanneer de groepssfeer aandacht nodig heeft

Tips voor succes

• Formuleer afspraken positief (wat wil je wél zien?)
• Betrek alle leerlingen
• Houd afspraken concreet en begrijpelijk
• Herhaal en evalueer regelmatig
• Zorg dat afspraken zichtbaar blijven