Paarse Vrijdag op de basisschool

Respect, erbij horen en jezelf mogen zijn op een manier die past bij kinderen

Paarse Vrijdag 2026 vindt plaats op vrijdag 9 oktober.

Tijdens Paarse Vrijdag besteden scholen aandacht aan diversiteit, jezelf mogen zijn en een veilige school voor iedereen. Daarbij is er in het bijzonder aandacht voor de acceptatie en veiligheid van lhbti+ leerlingen.

Ook op de basisschool kan Paarse Vrijdag op een positieve en leeftijdsgerichte manier worden vormgegeven. Bij jonge kinderen ligt de nadruk bijvoorbeeld op verschillen, vriendschap, gezinnen, respect en erbij horen. Met oudere leerlingen kan verder worden gesproken over identiteit, vooroordelen, buitensluiten en opkomen voor een ander.

Juist aan het begin van het schooljaar werken scholen aan groepsvorming, burgerschap en een veilige sfeer in de klas. Daardoor is Paarse Vrijdag een mooi moment om samen stil te staan bij de vraag:

Hoe zorgen we ervoor dat iedereen zich welkom voelt?

Op deze pagina vind je lesideeën, verhalen, gratis downloads, werkvormen en praktische tips voor Paarse Vrijdag op de basisschool.

Waarom Paarse Vrijdag goed past bij de basisschool

Op de basisschool leren kinderen iedere dag hoe zij met elkaar omgaan. Niet alleen tijdens lessen, maar ook tijdens het spelen, samenwerken en het oplossen van kleine conflicten.

Kinderen leren stap voor stap:

• samen spelen;
• samen werken;
• rekening houden met elkaar;
• verschillen accepteren én respecteren;
• ruzies oplossen;
• verantwoordelijkheid nemen voor elkaar.

Juist daarom past Paarse Vrijdag zo goed in het basisonderwijs.

De dag gaat niet over moeilijke begrippen, maar over iets wat iedere school belangrijk vindt: een klas waarin ieder kind zich welkom voelt en zichzelf mag zijn.

Wanneer kinderen al jong leren respectvol met elkaar om te gaan, leggen zij de basis voor een veilige groep waarin verschillen worden gewaardeerd en buitensluiten of respectloos gedrag minder kans krijgt om te ontstaan.

Respect begint al jong

Respect ontstaat niet in één les of tijdens één project.

Kinderen ontwikkelen respect iedere dag. Tijdens het samenwerken, luisteren, delen, helpen en omgaan met verschillen ontdekken zij hoe belangrijk vriendelijkheid en begrip voor anderen zijn.

Paarse Vrijdag helpt scholen om daar bewust aandacht aan te besteden.

Niet door kinderen te vertellen wat zij moeten denken, maar door hen te laten ervaren hoe fijn het is wanneer iedereen erbij hoort en zich veilig voelt.

Zo groeit respect stap voor stap uit tot een vanzelfsprekend onderdeel van de klas.

Zo geef je Paarse Vrijdag vorm

Je hoeft geen uitgebreid programma te organiseren om van Paarse Vrijdag een waardevolle dag te maken.

Vaak zijn eenvoudige activiteiten juist het meest effectief.

Begin met een verhaal

Een verhaal spreekt kinderen aan en maakt moeilijke onderwerpen begrijpelijk.

Wij raden onder andere deze verhalen aan:

De Bonte vlinder

Een verhaal over verschillen, jezelf mogen zijn en de kracht van diversiteit.

Een vlinder die iets kleins deed

Een verhaal over vriendelijkheid, verbondenheid en hoe een klein gebaar een groot verschil kan maken.

Beide verhalen zijn ook verkrijgbaar als verhaalposter en vertelplaat.

→ Bekijk Verhalen over Identiteit & Eigen plek

Praat met elkaar

Gebruik het verhaal als uitgangspunt voor een klassengesprek.

Denk bijvoorbeeld aan vragen als:

• Wat betekent respect?
• Wanneer voel jij je welkom?
• Hoe kun jij ervoor zorgen dat iedereen erbij hoort?

Doe een activiteit

Veel scholen kiezen voor:

• een creatieve opdracht;
• een klassengesprek;
• een gezamenlijke activiteit;
• een schoolbreed project.

→ Bekijk Activiteiten voor Paarse Vrijdag

Werk met gratis materialen

Wil je op een eenvoudige manier aandacht besteden aan respect, verschillen en jezelf mogen zijn?

Maak dan gebruik van onze gratis materialen.

Je vindt onder andere:

• gratis kleurplaten;
• gratis verhalen;
• gratis werkbladen;
• andere gratis downloads.

→ Bekijk Gratis lesmateriaal Paarse Vrijdag

Maak de boodschap zichtbaar

Na een gesprek of activiteit kiezen veel scholen ervoor om de boodschap zichtbaar te maken in de school.

Bijvoorbeeld met:

Zo blijft de boodschap ook na Paarse Vrijdag zichtbaar binnen de school.

Lesmateriaal voor groep 1 t/m 8

Werk je liever met een complete les of een gestructureerde werkvorm?

Dan vind je hier materialen die speciaal zijn ontwikkeld voor het basisonderwijs.

Met verhalen, werkvormen, lees- en praatplaten en werkboekjes denken leerlingen na over:

• respect;
• verschillen;
• jezelf mogen zijn;
• erbij horen;
• sociale veiligheid;
• verantwoordelijkheid nemen voor elkaar.

→ Bekijk Lesmateriaal & werkvormen Paarse Vrijdag

Schoolproject: Iedereen hoort erbij

Wil je met de hele school aandacht besteden aan inclusie en verbondenheid?

Met het schoolproject Iedereen hoort erbij levert iedere klas een bijdrage aan een gezamenlijke presentatie.

Zo groeit stap voor stap een zichtbaar symbool van verbondenheid waarin iedere leerling meetelt.

→ Bekijk Schoolproject Iedereen hoort erbij

Praktische tips voor leerkrachten

Begin klein.

Een verhaal, een afbeelding of een eenvoudige vraag is vaak voldoende om een mooi gesprek op gang te brengen.

Kinderen begrijpen onderwerpen als respect, verschillen en erbij horen beter wanneer zij eerst luisteren, daarna samen iets doen en vervolgens met elkaar praten.

Het doel is niet dat iedereen hetzelfde denkt.

Het doel is dat kinderen leren verschillen te accepteren én respecteren, zodat iedereen zich welkom voelt in de groep.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke groep is Paarse Vrijdag geschikt?

Paarse Vrijdag kan in alle groepen van de basisschool aandacht krijgen, zolang de inhoud en werkvorm aansluiten bij de leeftijd en belevingswereld van de kinderen.

In de onderbouw kan het gaan over vriendschap, verschillende gezinnen, erbij horen en jezelf mogen zijn. In de midden- en bovenbouw kunnen ook onderwerpen als vooroordelen, identiteit, uitsluiting en respect voor verschillen worden besproken.

Moet je ingewikkelde onderwerpen bespreken?

Nee.

In het basisonderwijs ligt de nadruk op respect, verschillen, jezelf mogen zijn en een veilige groep.

Hoe begin je een gesprek?

Veel leerkrachten starten met een verhaal, een afbeelding of een eenvoudige werkvorm. Dat sluit goed aan bij de belevingswereld van kinderen.

Wanneer is Paarse Vrijdag?

Paarse Vrijdag vindt in 2026 plaats op vrijdag 9 oktober.

Scholen kunnen de materialen ook op een ander moment gebruiken. Aandacht voor diversiteit, respect, sociale veiligheid en jezelf mogen zijn blijft het hele schooljaar belangrijk.

Verder lezen

Wil je meer weten over Paarse Vrijdag of ben je op zoek naar praktische ideeën voor jouw school?

Overzicht

→ Paarse Vrijdag (uitgelicht)

Meer weten

→ Wat is Paarse Vrijdag?
→ Waarom bestaat Paarse Vrijdag?

Direct aan de slag

→ Activiteiten voor Paarse Vrijdag
→ Lesmateriaal & werkvormen Paarse Vrijdag
→ Gratis lesmateriaal Paarse Vrijdag
→ Jij hoort erbij

Ontdek meer

→ Zijn wie je bent
→ Inclusie & erbij horen
→ Respect & omgangsvormen
→ Diversiteit & inclusie