Pesten op school voorkomen en aanpakken

Voorkomen waar het kan, gericht ingrijpen waar het moet

Pesten op school heeft grote impact op leerlingen, de groep en het schoolklimaat. Leerlingen die gepest worden, kunnen zich onveilig, buitengesloten of onzeker voelen. Ook voor omstanders en leraren heeft pesten invloed op de sfeer en het vertrouwen binnen de school.

Een veilige school ontstaat niet vanzelf. Het vraagt om duidelijke afspraken, zichtbare normen en een gezamenlijke aanpak.

Effectief werken tegen pesten betekent twee dingen:

  • preventief bouwen aan een positieve en veilige schoolcultuur

  • zorgvuldig en gericht ingrijpen wanneer pesten zich voordoet

Op deze pagina kies je de ingang die past bij jullie situatie.

Twee ingangen: wat past bij jullie situatie?

Pestpreventie

Pesten voorkomen door zichtbaarheid, afspraken en positieve schoolcultuur

Pestpreventie richt zich op het voorkómen van pesten, voordat het ontstaat. Door normen en waarden zichtbaar te maken en hier regelmatig met leerlingen over in gesprek te gaan, ontstaat een veilige basis waarin pesten minder kans krijgt.

Pestpreventie is geschikt wanneer:

  • je preventief wilt werken aan sociale veiligheid

  • je schoolafspraken zichtbaar wilt maken

  • je werkt aan groepsvorming en een positief klassenklimaat

  • er (nog) geen sprake is van structureel pesten

Binnen pestpreventie vind je onder andere:

  • posters tegen pesten

  • polsbandjes en buttons

  • gratis materialen voor spreekbeurten

  • schoolbrede zichtbaarheid en thematische inzet

→ Ga naar Pestpreventie

Pesten aanpakken

Ondersteuning wanneer pesten speelt of escaleert

Wanneer pesten zich herhaalt of diepe impact heeft, is alleen zichtbaar maken niet genoeg. Dan is een gerichte aanpak nodig, met ruimte voor gesprek, begeleiding en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Pesten aanpakken is geschikt wanneer:

  • pesten structureel voorkomt

  • leerlingen zich onveilig voelen

  • eerdere preventieve stappen onvoldoende effect hebben

  • er behoefte is aan schoolbrede interventies

Binnen deze aanpak vind je onder andere:

  • schoolbrede projecten zoals de Muur tegen Pesten

  • actieve werkvormen zoals de speurtocht Stop pesten

  • lesmaterialen en interventies

  • samenhangende trajecten voor teams en groepen

→ Ga naar Pesten aanpakken

Week tegen Pesten

De Week tegen Pesten is een jaarlijks moment waarop scholen extra aandacht besteden aan sociale veiligheid. Het is een krachtig startpunt om afspraken zichtbaar te maken, leerlingen te betrekken en het gesprek in de groep te verdiepen.

Met posters, lesmateriaal, bandjes en een gezamenlijke start versterk je jullie preventieve én gerichte aanpak.

→ Bekijk de materialen voor de Week tegen Pesten

Preventie en aanpak horen bij elkaar

Pestpreventie en pesten aanpakken zijn geen losse trajecten. Ze vormen samen één samenhangende aanpak.

Scholen die structureel werken aan zichtbare afspraken en sociale veiligheid:

  • verkleinen de kans dat pesten ontstaat

  • signaleren eerder wanneer het misgaat

  • kunnen sneller en effectiever ingrijpen

Preventieve materialen en aanpakmaterialen sluiten daarom inhoudelijk op elkaar aan en versterken elkaar.

Voor wie?

De materialen op deze pagina zijn geschikt voor:

  • basisonderwijs

  • voortgezet onderwijs

  • leerkrachten en mentoren

  • intern begeleiders en zorgteams

  • ouders (bij preventieve inzet)

Veelgestelde vragen over pesten op school

 

Wat is pesten op school?

Pesten is herhaald negatief gedrag waarbij sprake is van een machtsverschil. Het kan fysiek, verbaal, sociaal of online plaatsvinden en heeft vaak langdurige impact op het slachtoffer.

 

Wat is het verschil tussen plagen en pesten?

Plagen is wederzijds en speels, zonder machtsverschil. Pesten is structureel, kwetsend en niet gelijkwaardig.

 

Hoe pak je pesten op school effectief aan?

Een effectieve aanpak combineert preventieve maatregelen (zichtbaarheid, afspraken, groepsvorming) met gerichte interventies wanneer pesten zich voordoet.

 

Waarom is een schoolbrede aanpak belangrijk?

Wanneer leerlingen, leraren, directie en ouders samenwerken, wordt pesten sneller herkend en effectiever aangepakt. Een gedeelde visie zorgt voor duidelijkheid en eenduidig handelen.

Samenhang binnen Veilige school

Pesten staat niet op zichzelf. Het raakt aan meerdere thema’s binnen sociale veiligheid:

Samen vormen deze thema’s een stevige basis voor een veilige schoolomgeving.

Pesten op school vraagt om duidelijke keuzes, zichtbare afspraken en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

Kies de ingang die past bij jullie situatie en werk gericht aan een veilige schoolomgeving — preventief waar het kan, zorgvuldig en samen waar het moet.