Overprikkeling door schermtijd & sociale media

Mentale rust, focus en digitale balans bij jongeren

Veel jongeren ervaren dagelijks een grote hoeveelheid prikkels via smartphones, sociale media, meldingen en schermgebruik. Daardoor kan het lastig worden om rust, focus en concentratie vast te houden.

Scholen besteden daarom steeds vaker aandacht aan schermtijd, mentale gezondheid, focus en omgaan met digitale prikkels.

Illustratie over overprikkeling door schermtijd en sociale media bij jongeren. Geschikt voor mentorlessen, klassengesprekken en lessen over mentale gezondheid, focus en digitale balans op school.

Veel jongeren ervaren dagelijks een stroom van meldingen, filmpjes en online prikkels. Daardoor kan rust en concentratie soms moeilijk worden.

Direct aan de slag met schermtijd & focus

Poster ‘In balans met de smartphone’

Deze poster helpt leerlingen nadenken over schermtijd, focus en gezonde digitale balans.

Geschikt voor:

✔ mentorlessen
✔ klassengesprekken
✔ lessen over schermtijd
✔ gesprekken over sociale media en focus

→ Bekijk Poster ‘In balans met de smartphone’

Poster ‘Multitasking’ A3

Veel jongeren denken dat multitasken goed werkt, maar voortdurend schakelen tussen meldingen, apps en taken kost vaak juist concentratie en rust.

Deze poster sluit aan bij gesprekken over:

✔ focus en concentratie
✔ overprikkeling
✔ schermgebruik
✔ multitasken en afleiding
✔ digitale balans

→ Bekijk Poster ‘Multitasking’ A3

Les over multitasking en concentratie

Met deze interactieve les ervaren leerlingen zelf wat het verschil is tussen het uitvoeren van één taak en meerdere taken tegelijk.

De les start met werkbladen over multitasking. Daarna voeren leerlingen via een PowerPoint-presentatie oefeningen uit waardoor zij zelf ervaren hoe multitasken invloed heeft op concentratie, snelheid en focus.

Na de oefeningen verwerken leerlingen hun ervaringen in de werkbladen en gaan zij in gesprek over schermgebruik, afleiding en aandacht.

Productinformatie:

✔ digitale lesmaterialen
✔ werkbladen multitasking
✔ PowerPoint-presentatie
✔ twee posters in A3-formaat

Geschikt voor:

✔ mentorlessen
✔ studievaardigheden
✔ mentale gezondheid
✔ concentratie en focus
✔ digitale balans

Waarom jongeren snel overprikkeld raken

Jongeren groeien op in een wereld waarin smartphones en sociale media altijd aanwezig zijn. Veel leerlingen staan continu “aan”.

Denk bijvoorbeeld aan:

– meldingen van apps
– groepsapps en chats
– TikTok en korte filmpjes
– sociale media en likes
– muziek, games en video’s tegelijk
– bang zijn om iets te missen (FOMO)

De hersenen moeten al deze prikkels verwerken. Daardoor kan het moeilijk worden om rust te ervaren of aandacht vast te houden.

Herkenbare signalen van overprikkeling

Leerlingen die veel prikkels ervaren kunnen bijvoorbeeld:

✔ snel afgeleid zijn
✔ moeite hebben met concentreren
✔ onrustig of moe zijn
✔ slecht slapen
✔ steeds hun telefoon checken
✔ sneller geïrriteerd raken
✔ moeite hebben om te ontspannen
✔ het gevoel hebben altijd bereikbaar te moeten zijn

Niet iedere leerling ervaart dit op dezelfde manier. Toch herkennen veel jongeren zich in deze signalen.

Wat is FOMO?

FOMO betekent:

Fear Of Missing Out

Veel jongeren zijn bang om iets te missen op sociale media of in groepsapps. Daardoor voelen zij druk om steeds online te blijven of direct te reageren.

Dit kan zorgen voor:

– stress en onrust
– slechter slapen
– minder focus
– voortdurend telefoongebruik
– moeite met ontspannen

Door hierover in gesprek te gaan leren leerlingen beter begrijpen waarom sociale media zoveel aandacht vragen.

Waarom sociale media zo aantrekkelijk zijn

Wanneer leerlingen likes, meldingen of nieuwe filmpjes krijgen, maken de hersenen kleine beloningsstofjes aan zoals dopamine.

Daardoor voelen sociale media vaak leuk, spannend of ontspannend. Het brein wil dat prettige gevoel opnieuw ervaren en daardoor ontstaat de neiging om steeds opnieuw de telefoon te pakken.

Dit betekent niet dat sociale media “slecht” zijn, maar wel dat jongeren moeten leren omgaan met digitale verleidingen en prikkels.

→ Bekijk ook Het Dopamine Effect

Schermtijd en concentratieproblemen

Veel leerlingen merken dat het lastig is om hun aandacht lang vast te houden. Smartphones, meldingen en sociale media zorgen voortdurend voor afleiding.

Hierdoor kan het moeilijk worden om:

✔ rustig te werken
✔ huiswerk vol te houden
✔ informatie te onthouden
✔ langere tijd geconcentreerd te blijven
✔ voldoende rust te nemen

Aandacht voor schermgebruik en digitale balans helpt leerlingen om bewuster met hun tijd en focus om te gaan.

→ Bekijk Concentratieproblemen bij leerlingen

Overprikkeling bespreekbaar maken op school

Scholen besteden steeds vaker aandacht aan:

– schermtijd
– sociale media
– focus en motivatie
– mentale gezondheid
– online gedrag
– digitale balans

Door hierover open in gesprek te gaan ontstaat meer bewustwording bij leerlingen.

Mentorlessen, klassengesprekken, posters en werkvormen helpen om het onderwerp op een veilige en herkenbare manier bespreekbaar te maken.

→ Bekijk Mentorles onderwerpen

Gewoontes, verleiding en mentale gezondheid

Schermgebruik en sociale media sluiten ook aan bij bredere thema’s zoals groepsdruk, gewoontes en verslavend gedrag.

Veel jongeren merken hoe lastig het kan zijn om hun telefoon weg te leggen of minder online te zijn.

→ Bekijk Verleidingen & verslaving
→ Bekijk Groepsdruk bij jongeren

Praktische tips voor meer digitale balans

Leerlingen kunnen stap voor stap werken aan meer rust en focus.

Bijvoorbeeld door:

✔ meldingen tijdelijk uit te zetten
✔ schermpauzes te nemen
✔ buiten te bewegen
✔ vaste offline momenten te plannen
✔ zonder telefoon te slapen
✔ huiswerk zonder sociale media te maken

Kleine veranderingen kunnen al helpen om meer rust en concentratie te ervaren.

Gratis download over schermtijd & overprikkeling

Om het gesprek over schermtijd, focus en digitale prikkels te ondersteunen is er een gratis download beschikbaar.

Geschikt voor:

✔ mentorlessen
✔ klassengesprekken
✔ burgerschap
✔ lessen over mentale gezondheid
✔ gesprekken over smartphonegebruik en focus

→ Gratis downloaden: Overprikkeling door schermtijd & sociale media (binnenkort)

Verbonden met andere thema’s

→ Concentratieproblemen bij leerlingen
→ Het Dopamine Effect
→ Mentorles onderwerpen
→ Verleidingen & verslaving
→ Mediawijsheid & online gedrag
→ Groepsdruk bij jongeren

Samen helpen deze thema’s leerlingen om bewuster om te gaan met schermtijd, prikkels, focus en mentale gezondheid.