Iedereen hoort erbij in de klas

Werken aan inclusie, verbondenheid en een veilige groep

Een veilige groep ontstaat wanneer leerlingen ervaren dat zij erbij horen, zichzelf mogen zijn en meetellen binnen de klas.

Door bewust aandacht te besteden aan inclusie, verbondenheid en respectvolle omgang bouwen scholen aan een positief groepsklimaat waarin leerlingen zich veilig voelen om samen te werken, fouten te maken en zichzelf te ontwikkelen.

Iedereen hoort erbij betekent niet dat iedereen hetzelfde is. Juist verschillen in achtergrond, karakter, talenten en identiteit maken een groep sterker.

Wanneer leerlingen ervaren dat zij welkom zijn, groeit vertrouwen — in zichzelf én in elkaar.

Snel naar

Werk je aan een veilige groep en verbondenheid in de klas?

→ Werkvormen voor inclusie & verbondenheid
→ Verhalen over erbij horen en verschillen
→ Posters over inclusie
→ Materialen voor inclusie & erbij horen
→ Groepsvorming & klassenklimaat

Waarom is erbij horen belangrijk?

Leerlingen die zich buitengesloten voelen, trekken zich vaak terug of raken minder betrokken bij de groep en het leren.

Wanneer leerlingen ervaren dat zij erbij horen:

– voelen zij zich veiliger in de klas
– durven zij zichzelf te zijn
– ontstaat meer samenwerking
– groeit wederzijds respect
– neemt verbondenheid toe
– wordt de kans op buitensluiting kleiner

Een veilige groep begint daarom niet alleen bij regels, maar vooral bij relaties en verbondenheid.

Inclusie in de klas

Inclusie betekent dat iedere leerling zich welkom en serieus genomen voelt binnen de groep.

Dat zie je bijvoorbeeld wanneer leerlingen:

– elkaar laten meedoen
– verschillen accepteren
– naar elkaar luisteren
– samenwerken zonder buitensluiten
– respectvol omgaan met elkaar

Inclusie in de klas helpt leerlingen om sociale vaardigheden, empathie en verantwoordelijkheid te ontwikkelen.

Werken aan een veilige groep

Een veilige groep ontstaat niet vanzelf. Door hier bewust aandacht aan te besteden groeit het vertrouwen binnen de klas.

Veel scholen werken daarom actief aan:

– groepsvorming
– klassengesprekken
– gezamenlijke afspraken
– positieve omgangsvormen
– sociale veiligheid
– samenwerken en verbondenheid

Vooral aan het begin van het schooljaar is dit belangrijk. Maar ook gedurende het schooljaar blijft aandacht voor groepsdynamiek nodig.

→ Bekijk Groepsvorming & klassenklimaat

Werkvormen voor inclusie en verbondenheid

Werkvormen helpen leerlingen om elkaar beter te leren kennen en verschillen bespreekbaar te maken.

Denk aan activiteiten zoals:

– complimentenrondes
– samenwerken in wisselende groepjes
– gesprekken over verschillen en overeenkomsten
– opdrachten rond erbij horen
– kringgesprekken over veiligheid en respect

Door regelmatig aandacht te besteden aan verbondenheid groeit een veilige sfeer in de groep.

→ Bekijk Werkvormen voor inclusie & verbondenheid

Verhalen over erbij horen

Verhalen helpen leerlingen om zich in anderen te verplaatsen en gevoelens beter te begrijpen.

Korte verhalen en klassengesprekken maken thema’s zoals:

– buitensluiting
– verschillen
– jezelf mogen zijn
– respect en verbondenheid

veilig en herkenbaar bespreekbaar.

→ Bekijk verhalen over erbij horen en verschillen

Iedereen hoort erbij op de basisschool

Voor jonge kinderen is het gevoel erbij te horen extra belangrijk. In de basisschoolklas leren kinderen samen spelen, samenwerken, rekening houden met elkaar en omgaan met verschillen.

Door inclusie op een positieve en eenvoudige manier bespreekbaar te maken ontstaat een veilige basis voor de hele groep.

Veel basisscholen gebruiken hiervoor:

– verhalen
– praatplaten
– groepsactiviteiten
– posters en zichtbare afspraken
– werkvormen rond samenwerken en respect

Inclusie zichtbaar maken in de klas

Wanneer inclusie zichtbaar aanwezig is in de klas, worden leerlingen dagelijks herinnerd aan respect, verbondenheid en samen verantwoordelijk zijn voor de groep.

Veel scholen gebruiken hiervoor:

→ Posters over inclusie
→ Materialen voor inclusie & erbij horen
→ Paarse Vrijdag (uitgelicht)
→ Diversiteitsweek op school

Zo wordt inclusie niet alleen besproken, maar ook zichtbaar onderdeel van het dagelijks schoolleven.

Verbonden met sociale veiligheid

Een leerling die zich welkom voelt in de groep, voelt zich vaak ook veiliger op school.

Daarom hangt erbij horen sterk samen met:

– sociale veiligheid
– groepsvorming
– respectvolle omgang
– pestpreventie
– een positief groepsklimaat

Door te werken aan verbondenheid verklein je de kans op buitensluiting en versterk je het gevoel van veiligheid binnen de groep.

→ Bekijk Sociale veiligheid op school

Voor wie?

Geschikt voor:

✔ basisonderwijs
✔ voortgezet onderwijs
✔ mentorlessen
✔ burgerschapsonderwijs
✔ groepsvorming en sociale veiligheid
✔ schoolbrede projecten