Gratis werkvorm: Kijk eens met andere ogen

Zes kijkplaten om sociale situaties te bekijken en bespreken

Wat zie je precies? Wat dénk je dat er gebeurt? En hoe kun je ontdekken of jouw eerste indruk klopt?

Met de gratis werkvorm Kijk eens met andere ogen leren leerlingen om sociale situaties zorgvuldig te bekijken. Ze oefenen met het verschil tussen waarnemen en interpreteren, stellen respectvolle vragen en denken na over wat zij kunnen doen.

De werkvorm bestaat uit zes tekstloze kijkplaten met herkenbare situaties rond groepsgedrag, erbij horen, grenzen en omstanders. Er is bewust geen vast verhaal en er is niet één juist antwoord.

Geschikt voor de bovenbouw van het basisonderwijs/lager onderwijs en de onderbouw van het voortgezet/secundair onderwijs.

De werkvorm in het kort

✔ zes tekstloze kijkplaten in A3-formaat
✔ geschikt voor digibord en print
✔ praktische handleiding en gesprekskaart
✔ inzetbaar met één of meerdere situaties
✔ direct te gebruiken in de klas
✔ geschikt voor Nederland en Vlaanderen

De vier vaste stappen zijn:

KIJK → DENK → VRAAG → DOE

Eerst beschrijven leerlingen wat zij werkelijk zien. Daarna onderzoeken ze verschillende mogelijke verklaringen, bedenken ze welke vraag meer duidelijkheid kan geven en bespreken ze wat zij eventueel kunnen doen.

Download de gratis werkvorm

Download eerst de handleiding en gesprekskaart. Daarin staat de uitleg van KIJK → DENK → VRAAG → DOE en vind je de vragen die bij iedere kijkplaat gebruikt kunnen worden.

De zes situaties kunnen daarna afzonderlijk worden gedownload. Gebruik één plaat als korte gespreksstarter of combineer meerdere platen tot een complete les.

De zes kijkplaten

Zo kun je de werkvorm gebruiken

Laat één kijkplaat ongeveer 45 seconden zien op het digibord of gebruik een A3-print. Haal de afbeelding daarna weg en bespreek wat leerlingen hebben waargenomen.

Doorloop vervolgens samen de vier stappen:

KIJK – Wat heb je werkelijk gezien?
DENK – Wat zou er kunnen gebeuren? Welke andere verklaring is mogelijk?
VRAAG – Welke respectvolle vraag kan meer duidelijkheid geven?
DOE – Wat zou je kunnen doen als iemand mogelijk hulp nodig heeft?

Belangrijk is dat leerlingen ontdekken dat een eerste indruk niet altijd het hele verhaal vertelt.

Wanneer kun je de werkvorm gebruiken?

De kijkplaten zijn onder andere geschikt voor lessen en gesprekken over:

• pestpreventie;
• groepsvorming;
• respect en omgangsvormen;
• sociale veiligheid;
• burgerschap;
• omstanders;
• grenzen en online gedrag;
• de Gouden en Zilveren Weken;
• de Week tegen Pesten.

Eén situatie kan in ongeveer een kwartier worden besproken. Met meerdere kijkplaten kun je er een uitgebreidere les van maken.

Tips voor de leerkracht of docent

Laat verschillende verklaringen naast elkaar bestaan en vraag regelmatig:

“Heb je dat gezien of denk je dat?”

Voorkom dat leerlingen tijdens de oefening klasgenoten gaan aanwijzen of bestaande situaties publiekelijk bespreken. Dwing leerlingen ook niet om persoonlijke ervaringen te delen.

Komt tijdens het gesprek een werkelijke pestsituatie naar voren? Bespreek die dan afzonderlijk en volg de afspraken van de school.