Denk Na!

Bewust online gedrag en digitale keuzes

Leerlingen versturen dagelijks berichten, reageren op sociale media, bekijken filmpjes en delen informatie met anderen. Vaak gebeurt dat snel en zonder veel nadenken.

Toch kunnen online keuzes grote gevolgen hebben. Een bericht kan kwetsen. Een foto kan zich verspreiden. Een reactie kan een ruzie veroorzaken of juist voorkomen.

Denk Na! helpt leerlingen om bewust stil te staan bij hun online gedrag en hun digitale keuzes. Niet door regels op te leggen, maar door vragen te stellen die helpen om beter na te denken voordat iets wordt gedeeld, doorgestuurd of geplaatst.

Zo leren leerlingen verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag — online én offline.

Waarom Denk Na!?

De digitale wereld biedt veel mogelijkheden, maar vraagt ook om bewust gedrag.

Door leerlingen regelmatig stil te laten staan bij hun keuzes leren zij:

• bewuster omgaan met sociale media
• nadenken voordat zij iets delen of doorsturen
• respectvol communiceren online
• groepsdruk herkennen
• verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag
• rekening houden met de gevolgen voor anderen

Denk Na! sluit aan bij mediawijsheid, digitaal burgerschap en online veiligheid.

De vijf filters

Een belangrijk onderdeel van Denk Na! zijn de vijf filters.

Deze eenvoudige vragen helpen leerlingen om bewuster keuzes te maken:

Is het waar?

Klopt wat ik zie, lees of hoor eigenlijk wel?

Is het aardig?

Zou ik dit ook zeggen als iemand naast mij stond?

Is het nodig?

Moet dit echt gedeeld of gezegd worden?

Is het veilig?

Breng ik mezelf of iemand anders in gevaar?

Is het zinvol?

Draagt dit iets positiefs bij?

Door deze vragen regelmatig te gebruiken ontstaat meer bewustwording over online gedrag.

→ Bekijk De vijf filters

Verhalen die aan het denken zetten

Soms blijft een verhaal beter hangen dan een regel.

Binnen Denk Na! worden verhalen gebruikt om leerlingen op een laagdrempelige manier na te laten denken over smartphonegebruik, sociale media, groepsdruk en online gedrag.

Verhalen maken abstracte onderwerpen herkenbaar en zorgen voor gesprekken in de klas.

Think Outside the Box

Een bundel met korte moraalverhalen over smartphonegebruik, sociale media en digitale keuzes.

Gebaseerd op oude wijsheden, maar geschreven voor de digitale wereld van nu.

→ Bekijk Think Outside the Box

In gesprek over online gedrag

Denk Na! helpt leerlingen niet alleen om situaties te herkennen, maar ook om erover te praten.

Materialen zoals lees- & praatplaten, discussieplaten en werkvormen ondersteunen gesprekken over:

• online gedrag
• groepsdruk
• sociale media
• verantwoordelijkheid
• respect
• digitale keuzes

Van nadenken naar doen

Bewustwording wordt sterker wanneer leerlingen het kunnen toepassen in hun dagelijks leven.

Daarom bevat Denk Na! ook praktische materialen zoals:

Smartphone normen & waarden

Kaartjes die leerlingen helpen nadenken over berichten, foto's en filmpjes die zij ontvangen of delen.

Themabox Normen & Waarden

Werkvormen en materialen die normen en waarden koppelen aan online gedrag.

IKFILTEREER

Een praktische toepassing van de vijf filters voor dagelijks gebruik.

(in ontwikkeling)

Geschikt voor

• bovenbouw basisonderwijs
• voortgezet onderwijs
• MBO
• mentoruren
• mediawijsheid
• burgerschap
• projectweken
• Week van de Mediawijsheid

Verdiep verder

→ Digitaal gedrag van leerlingen
→ De drie G's – Gevoelens, Gevaren en Grenzen
→ Online Vibes
→ Smart Online
→ Mediawijsheid