Wat is cyberpesten?

Uitleg, voorbeelden en het verschil tussen pesten en cyberpesten

Cyberpesten is het bewust en herhaaldelijk kwetsen, beledigen, buitensluiten of bedreigen van iemand via internet of digitale media. Dit gebeurt bijvoorbeeld via sociale media, groepsapps, online games of andere online platforms.

Net als bij pesten is er sprake van opzettelijk kwetsend gedrag dat zich herhaalt. Het grote verschil is dat cyberpesten dag en nacht kan doorgaan. Een kwetsend bericht, een vernederende foto of een filmpje kan zich bovendien razendsnel verspreiden en vaak nog lange tijd online blijven staan.

Daardoor voelen veel slachtoffers zich ook buiten school niet meer veilig.

Hoe ziet cyberpesten eruit?

Cyberpesten kan op veel verschillende manieren plaatsvinden. Enkele veelvoorkomende voorbeelden zijn:

• kwetsende of beledigende berichten sturen;
• iemand uitsluiten uit een groepsapp;
• roddels verspreiden via sociale media;
• gênante foto's of video's zonder toestemming delen;
• nepaccounts aanmaken;
• iemand belachelijk maken in reacties;
• bedreigingen sturen;
• wachtwoorden misbruiken;
• iemand steeds opnieuw lastigvallen via internet.

Soms lijkt een bericht voor de afzender onschuldig of grappig, terwijl het voor de ander zeer kwetsend is. Daarom is het belangrijk om leerlingen bewust te maken van de gevolgen van hun online gedrag.

Wat is het verschil tussen pesten en cyberpesten?

Bij pesten vinden de vervelende situaties meestal plaats op school of op een andere fysieke plek. Cyberpesten speelt zich af via internet en stopt vaak niet wanneer de schooldag voorbij is.

Een leerling kan thuis, onderweg of zelfs 's avonds nog steeds worden geconfronteerd met kwetsende berichten of reacties. Daarnaast kunnen foto's, video's en berichten zich in korte tijd verspreiden onder een grote groep mensen.

Dat maakt de impact van cyberpesten vaak extra groot.

Waarom is cyberpesten zo ingrijpend?

Online berichten verdwijnen niet altijd vanzelf. Een foto of filmpje kan worden doorgestuurd, opgeslagen of opnieuw gedeeld. Hierdoor verliezen slachtoffers vaak de controle over wat er gebeurt.

Cyberpesten kan leiden tot:

• onzekerheid;
• stress;
• angst;
• verdriet;
• slaapproblemen;
• concentratieproblemen;
• minder zelfvertrouwen;
• schoolverzuim.

Daarom is het belangrijk om signalen serieus te nemen en cyberpesten zo vroeg mogelijk bespreekbaar te maken.

Wat kun je als school doen?

Scholen spelen een belangrijke rol bij het voorkomen en aanpakken van cyberpesten. Door aandacht te besteden aan mediawijsheid, online veiligheid en respectvol online gedrag leren leerlingen bewuste keuzes maken.

Een goede aanpak bestaat vaak uit een combinatie van:

• duidelijke afspraken;
• preventieve lessen;
• klassengesprekken;
• werkvormen;
• posters;
• samenwerking met ouders;
• een veilige meldcultuur.