Wat doe je als een leerling een kwetsend filmpje ontvangt?

Omgaan met digitaal gedrag en online respect in de klas

Leerlingen communiceren dagelijks via smartphones, chatgroepen en sociale media. Daardoor komen zij soms in situaties terecht waarin kwetsende filmpjes, foto’s of berichten worden gedeeld.

Een leerling kan bijvoorbeeld een filmpje ontvangen waarin iemand wordt uitgelachen, belachelijk gemaakt of gepest.
Vaak weten leerlingen dan niet goed wat zij moeten doen: negeren, doorsturen of er iets van zeggen?

Dit is een belangrijk moment om in de klas stil te staan bij online gedrag en verantwoordelijkheid.

Onderdeel van een groter geheel

Deze pagina maakt deel uit van het cluster:

→ Wat doe je als… situaties in de klas

Waarom dit belangrijk is

Kwetsende filmpjes kunnen grote gevolgen hebben.

Wanneer leerlingen beelden doorsturen zonder na te denken, kan dat leiden tot:

– online pesten
– uitsluiting van leerlingen
– schaamte of verdriet bij degene die wordt gefilmd
– groepsdruk om mee te doen

👉 Door dit bespreekbaar te maken leren leerlingen dat online gedrag net zo belangrijk is als gedrag in de klas.

Wat kun je als docent doen?

Gebruik deze situatie als aanleiding voor een gesprek in de klas.

1. Niet alles hoeft doorgestuurd te worden

Leerlingen leren dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor wat zij delen.

2. Stop en denk na

Laat leerlingen nadenken over de gevolgen voor de persoon in het filmpje.

3. Praat erover

Moedig leerlingen aan om een docent of ouder te betrekken als zij twijfelen.

4. Respect geldt ook online

Bespreek dat afspraken over gedrag ook gelden op sociale media.

Klassengesprek over digitaal gedrag

Gebruik vragen zoals:

– Wat zou jij doen als je een kwetsend filmpje ontvangt?
– Waarom sturen leerlingen zulke filmpjes soms door?
– Hoe voelt het voor iemand die in zo’n filmpje voorkomt?
– Wat kunnen we doen om respectvol met elkaar om te gaan, ook online?

Zo leren leerlingen dat zij zelf invloed hebben op de sfeer in online groepen.

Praktisch hulpmiddel in de klas

Om dit onderwerp zichtbaar te maken, kun je werken met smartphonekaartjes.

Deze kaartjes hebben het formaat van een smartphone en bevatten korte, duidelijke adviezen over digitaal gedrag. Leerlingen kunnen ze in hun telefoonhoesje bewaren, zodat de boodschap zichtbaar blijft — ook buiten de klas.

De kernboodschap:

Niet alles wat je ontvangt, deel je zomaar door.
Kwetsende foto’s, filmpjes of haatberichten horen niet thuis op je smartphone.
Maar normen en waarden mag je wél altijd delen.

Onderdeel van burgerschap en mediawijsheid

Omgaan met digitaal gedrag hoort bij burgerschap en mediawijsheid.

Leerlingen leren:

– verantwoordelijkheid nemen
– respectvol communiceren
– omgaan met groepsdruk
– bewust keuzes maken online

Zo werk je aan een veilige online én offline schoolomgeving.