Wat is democratie?

Eenvoudige uitleg voor leerlingen over democratie en samen beslissen

Deze pagina hoort bij:

→ Bekijk Democratie & mensenrechten op school

Wat is democratie?

Democratie betekent dat mensen samen mogen meedenken en meebeslissen over belangrijke keuzes in een land.

In een democratie mogen mensen stemmen, hun mening geven en meedenken over hoe het land bestuurd wordt. Iedereen telt mee en heeft rechten.

In Nederland leven we in een democratie.

Het tegenovergestelde van een democratie is een dictatuur. In een dictatuur beslist meestal één persoon of een kleine groep wat er gebeurt. De bevolking heeft dan veel minder invloed.

Democratie in één zin

Democratie betekent dat mensen samen kiezen en meebeslissen.

Waar komt het woord democratie vandaan?

Het woord democratie komt uit het Oudgrieks.

• Demos betekent: volk of mensen
• Kratos betekent: macht of bestuur

Democratie betekent dus letterlijk:

het volk beslist mee.

Hoe werkt democratie?

In een democratie mogen mensen stemmen tijdens verkiezingen.

Met hun stem kiezen zij vertegenwoordigers die namens hen beslissingen nemen. Daarnaast mogen mensen hun mening geven, discussiëren over onderwerpen en meedenken over wat belangrijk is voor de samenleving.

In een democratie:

✔ mogen mensen stemmen
✔ mogen mensen hun mening geven
✔ gelden regels en wetten voor iedereen
✔ worden beslissingen niet door één persoon genomen
✔ hebben burgers invloed op hun land

Zo zorgen mensen samen voor de toekomst van hun samenleving.

Democratie in de klas

Democratie gaat niet alleen over landen. Je kunt democratie ook op school tegenkomen.

Bijvoorbeeld wanneer leerlingen:

• stemmen over een activiteit
• samen klasseregels maken
• luisteren naar verschillende meningen
• meedenken over oplossingen
• afspraken maken voor de groep

Zo leren leerlingen wat samen beslissen betekent.

Waarom is democratie belangrijk?

Democratie helpt om ervoor te zorgen dat:

• iedereen mag meedoen
• mensen vrij zijn om hun mening te geven
• beslissingen eerlijk genomen worden
• mensen gelijk behandeld worden

Zonder democratie hebben mensen minder invloed en minder vrijheid.

Drie kenmerken van democratie

1. Mensen mogen stemmen

Burgers mogen meebeslissen over wie het land bestuurt.

2. Iedereen mag een mening hebben

Mensen mogen zeggen wat zij denken, ook als anderen een andere mening hebben.

3. Regels gelden voor iedereen

Iedereen moet zich aan dezelfde wetten houden. Niemand staat boven de wet.

Wat betekent democratisch?

Democratisch betekent dat mensen samen beslissen en rekening houden met elkaar.

Een democratische klas luistert naar verschillende meningen en probeert samen goede keuzes te maken.

Ook op school kun je dus democratisch samenwerken.

Democratie en mensenrechten

Democratie en mensenrechten horen bij elkaar.

Mensenrechten beschermen belangrijke vrijheden en zorgen ervoor dat iedereen eerlijk behandeld wordt.

Dankzij mensenrechten hebben mensen bijvoorbeeld recht op:

• onderwijs
• veiligheid
• vrijheid van meningsuiting
• gelijke behandeling

→ Bekijk wat zijn mensenrechten

Democratie zichtbaar maken in de klas

Democratie wordt begrijpelijker wanneer leerlingen erover praten, voorbeelden zien en er samen mee oefenen.

→ Bekijk Posters democratie

→ Bekijk Werkbladen – De Europese Unie

Deze materialen helpen leerlingen nadenken over vrijheid, verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en samenleven.

Verder binnen dit thema

→ Bekijk Democratie & mensenrechten op school
→ Bekijk Europa & democratie
→ Bekijk Wat zijn mensenrechten?
→ Bekijk Samen voor vrede en vrijheid
→ Bekijk Project voor vrede en vrijheid