Wat is democratie?

Eenvoudige uitleg voor leerlingen over democratie en samen beslissen

Wat is democratie?

Democratie betekent dat mensen samen mogen meedenken, meepraten en meebeslissen over belangrijke keuzes in een land.

In een democratie kiest de bevolking tijdens verkiezingen mensen die namens hen beslissingen nemen. Burgers mogen hun mening geven, vragen stellen en meedenken over hoe het land bestuurd wordt.

Iedereen heeft dezelfde rechten en de regels gelden voor iedereen.

Nederland is een democratie.

Democratie in één zin

Democratie betekent dat mensen samen kiezen en meebeslissen.

Samen maken we het verschil
In een democratie telt iedere stem mee. Mensen luisteren naar elkaar, respecteren verschillende meningen en nemen samen beslissingen.

Democratie uitgelegd in kindertaal

Stel dat jouw klas mag kiezen tussen een schoolreis naar een pretpark of een dierentuin.

Iedereen mag stemmen.

De meeste stemmen bepalen wat het wordt.

Niet één leerling beslist alles, maar de hele groep beslist samen.

Dat lijkt op hoe democratie werkt.

Ook in een land mogen mensen meedenken en kiezen wie belangrijke beslissingen neemt.

Daarom betekent democratie eigenlijk:

Samen beslissen.

Democratie in één zin

Democratie betekent dat mensen samen kiezen en meebeslissen over belangrijke beslissingen.

Wat betekent democratie?

Het woord democratie komt uit het Oudgrieks.

• Demos betekent: volk of mensen.
• Kratos betekent: macht of bestuur.

Letterlijk betekent democratie dus:

het volk heeft invloed op het bestuur.

Wat is een democratie?

Een democratie is een bestuursvorm waarbij burgers invloed hebben op hun land.

Dat gebeurt bijvoorbeeld door:

• te stemmen tijdens verkiezingen;
• een eigen mening te mogen geven;
• samen regels af te spreken;
• politici te kiezen die namens de bevolking beslissingen nemen.

In een democratie heeft niet één persoon alle macht.

Hoe werkt democratie?

In Nederland kiezen inwoners tijdens verkiezingen vertegenwoordigers voor de gemeenteraad, Provinciale Staten, de Tweede Kamer en andere bestuursorganen.

Deze gekozen vertegenwoordigers nemen beslissingen namens de bevolking.

Tegelijkertijd mogen burgers:

• hun mening geven;
• deelnemen aan discussies;
• demonstreren;
• nieuwe politieke partijen oprichten;
• stemmen bij verkiezingen.

Zo blijft de overheid luisteren naar de mensen.

Hoe werkt democratie voor kinderen?

Ook op school kom je democratie tegen.

Bijvoorbeeld wanneer leerlingen:

• stemmen over een activiteit;
• samen klasseregels maken;
• een klassenvertegenwoordiger kiezen;
• meedenken over oplossingen;
• naar elkaar luisteren;
• samen beslissen wat belangrijk is.

Zo leren kinderen hoe democratie in de praktijk werkt.

Waarom is democratie belangrijk?

Democratie zorgt ervoor dat niet één persoon alle macht heeft.

Iedereen krijgt de kans om mee te denken en invloed uit te oefenen.

Daardoor worden beslissingen eerlijker en wordt rekening gehouden met verschillende meningen.

Democratie helpt ook om vrijheid, gelijkheid en respect te beschermen.

Drie kenmerken van democratie

1. Mensen mogen stemmen

Burgers kiezen wie het land bestuurt.

2. Iedereen mag zijn mening geven

Mensen mogen zeggen wat zij denken, ook wanneer anderen een andere mening hebben.

3. De wet geldt voor iedereen

Iedereen moet zich aan dezelfde regels houden.

Niemand staat boven de wet.

Democratie en dictatuur

Het tegenovergestelde van een democratie is een dictatuur.

Wat betekent democratisch?

Democratisch betekent dat mensen samen beslissen en rekening houden met elkaar.

Een democratische klas luistert naar verschillende meningen.

Iedereen krijgt de kans om mee te praten en respectvol met elkaar om te gaan.

Democratie en mensenrechten

Democratie en mensenrechten horen bij elkaar.

Mensenrechten beschermen belangrijke vrijheden.

Daardoor heeft iedereen recht op bijvoorbeeld:

• onderwijs;
• veiligheid;
• vrijheid van meningsuiting;
• gelijke behandeling;
• vrijheid van godsdienst;
• vrijheid om jezelf te zijn.

Zonder mensenrechten kan een democratie niet goed functioneren.

→ Bekijk wat zijn mensenrechten

Democratie en burgerschap

Democratie is een belangrijk onderdeel van burgerschap.

Leerlingen leren:

• luisteren naar elkaar;
• samenwerken;
• verschillen respecteren;
• verantwoordelijkheid nemen;
• stemmen;
• overleggen;
• samen oplossingen zoeken.

Zo ontdekken zij hoe een democratische samenleving werkt.

Democratie begint daarom niet alleen in de politiek, maar ook gewoon in de klas.

Veelgestelde vragen

Wat betekent democratie?

Democratie betekent dat mensen samen mogen meedenken en meebeslissen over belangrijke keuzes.

Wat is democratie in kindertaal?

Democratie betekent dat niet één persoon alles bepaalt, maar dat iedereen mag meedenken en meebeslissen.

Is Nederland een democratie?

Ja. Nederland is een democratische rechtsstaat waarin inwoners mogen stemmen en belangrijke vrijheden hebben.

Wat betekent democratisch?

Democratisch betekent dat mensen samen beslissingen nemen en rekening houden met elkaar.

Waarom is democratie belangrijk?

Democratie beschermt vrijheid, gelijkheid en de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op besluiten.

Democratie zichtbaar maken in de klas

Democratie wordt begrijpelijk wanneer leerlingen erover praten, voorbeelden zien en er samen mee oefenen.

Materialen zoals posters, werkbladen en klassengesprekken helpen om onderwerpen als vrijheid, verantwoordelijkheid, verkiezingen, gelijkwaardigheid en samenwerken bespreekbaar te maken.

→ Bekijk Posters democratie

→ Bekijk Werkbladen – De Europese Unie

Deze pagina hoort bij:

→ Bekijk Democratie & mensenrechten op school

Verder binnen dit thema

→ Bekijk Democratie & mensenrechten op school
→ Bekijk Europa & democratie
→ Bekijk Wat zijn mensenrechten?
→ Bekijk Samen voor vrede en vrijheid
→ Bekijk Project voor vrede en vrijheid